Αίμα στις αγορές - Πρωτοφανές σοκ αν συνεχιστεί ο πόλεμος στο Ιράν - Το παρελθόν στοιχειώνει τις κεντρικές τράπεζες

Η αύξηση κατά 40% στις τιμές πετρελαίου αυτόν τον μήνα και το σχεδόν 60% άλμα στις τιμές χονδρικής του φυσικού αερίου έχουν προκαλέσει συγκρίσεις με το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας μετά την πανδημία εκτόξευσαν τον πληθωρισμό.

Τα λάθη του παρελθόντος στοιχειώνουν τις αγορές

Κορυφαίες κεντρικές τράπεζες, όπως η Federal Reserve και η ΕΚΤ, είχαν τότε αυξήσει τα επιτόκια στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών, δεχόμενες όμως κριτική ότι αντέδρασαν καθυστερημένα, έχοντας αρχικά υποτιμήσει τη διάρκεια του πληθωριστικού σοκ.
Αυτή τη φορά, οι αγορές αντέδρασαν γρήγορα, αναπροσαρμόζοντας τις προσδοκίες τους, ποντάροντας ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες δεν θα θελήσουν να επαναλάβουν το ίδιο λάθος. Ωστόσο, η Bank for International Settlements (BIS) στην τελευταία της έκθεση καλεί σε αυτοσυγκράτηση.
«Αν πρόκειται για ένα σοκ προσφοράς, και ιδιαίτερα αν είναι προσωρινό, αυτά είναι τα κλασικά παραδείγματα όπου θα πρέπει να αγνοηθεί και να μην υπάρξει αντίδραση μέσω νομισματικής πολιτικής», δήλωσε ο κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος του οργανισμού, Hyun Song Shin.
«Όλα εξαρτώνται από το πόσο θα διαρκέσει η σύγκρουση και για πόσο θα διατηρηθεί η άνοδος των τιμών του πετρελαίου», πρόσθεσε.

Κρίσιμη εβδομάδα για τις κεντρικές τράπεζες

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται στην αρχή μιας καθοριστικής εβδομάδας για τις αγορές, καθώς η Federal Reserve, η ΕΚΤ,η Bank of England και η Bank of Japan πραγματοποιούν τις πρώτες συνεδριάσεις τους μετά την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο Shin σημείωσε ότι η ταχεία αναπροσαρμογή των προσδοκιών για τα επιτόκια αποτελεί ίσως «σημάδι των καιρών», δεδομένων των έντονων αναμνήσεων από το 2022.

Νευρικότητα στις αγορές και σύγχυση στα δεδομένα

Οι αγορές χρήματος έχουν ήδη μειώσει στο μισό τις προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων από τη Fed φέτος, περιορίζοντάς τες σε μία μόνο κίνηση, ενώ πλέον προεξοφλούν πλήρως αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ έως τον Ιούλιο, με πιθανότητα 85% για δεύτερη αύξηση μέχρι το τέλος του έτους.
«Πρόκειται για μια ενστικτώδη αντίδραση», είπε ο Shin, υπογραμμίζοντας ότι βασικοί δείκτες πληθωρισμού δεν έχουν ακόμη κινηθεί στον ίδιο βαθμό, δημιουργώντας «μια πολύ συγκεχυμένη εικόνα».

Παρατεταμένος πόλεμος, μεγαλύτερος κίνδυνος

Ένας παρατεταμένος ή διευρυνόμενος πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων, εντείνοντας τη ζημιά στην οικονομία, πιέζοντας τις αποτιμήσεις των περιουσιακών στοιχείων και επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τα ήδη διογκωμένα δημόσια χρέη.
«Αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να παρακολουθούμε πολύ στενά», δήλωσε ο Shin.
«Η επίδραση μιας παρατεταμένης αύξησης στις τιμές ενέργειας θα επηρεάσει την πραγματική οικονομία και όσο περισσότερο διαρκεί, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο αντίκτυπος. Θα υπάρξει επίσης επίδραση στα δημοσιονομικά ισοζύγια, αν η οικονομία εισέλθει σε ύφεση».

Αλλαγή στρατηγικής στις κεντρικές τράπεζες

Η έκθεση της BIS, η οποία δημοσιεύεται τέσσερις φορές τον χρόνο, περιλαμβάνει και μελέτες για το πώς οι κεντρικές τράπεζες έχουν αλλάξει τον τρόπο επικοινωνίας τους μετά τις πρόσφατες παγκόσμιες κρίσεις.
Δείχνει ότι όλο και περισσότερες χρησιμοποιούν σενάρια για να εξηγήσουν τους κινδύνους, πέρα από τα παραδοσιακά εργαλεία, όπως τα διαγράμματα πρόβλεψης και τις ποιοτικές εκτιμήσεις.
Πολλές έχουν επίσης απομακρυνθεί από τη λεγόμενη «forward guidance» για την πορεία των επιτοκίων, επιλέγοντας να δημοσιεύουν δικές τους προβλέψεις, συχνά στο πλαίσιο εναλλακτικών σεναρίων.

Εστίες ανησυχίας πέρα από την ενέργεια

Η BIS αναφέρθηκε επίσης σε άλλες πηγές μεταβλητότητας φέτος, όπως οι έντονες πωλήσεις σε μετοχές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη και τα προβλήματα στην αγορά ιδιωτικού δανεισμού.
«Πρέπει να το παρακολουθούμε», δήλωσε ο αναπληρωτής επικεφαλής του νομισματικού και οικονομικού τμήματος της BIS, Frank Smets. «Αλλά προς το παρόν δεν βλέπουμε μεγάλες διαταραχές».

www.bankingnews.gr